Polscy Górnicy we Francji i Syndykalizm

Przedstawiamy tłumaczenie artykułu Gérarda Souffleta traktujący o Polakach we francuskim ruchu związkowym okresu międzywojennego.

Temat polskiej imigracji pełen jest żelaznych legend; ta najbardziej zakorzeniona, przynajmniej w świadomości Francuzów, od dawna przedstawiała Polaków jako ciężko pracującą masę, nadzorowaną przez księży i nauczycieli w zamkniętych gettach, zbiorowo naznaczaną religijnością, uginającą się w stosunku do z góry ustalonego porządku.

Masowe uczestnictwo w organizacjach ruchu oporu wystarczyło, aby ten obraz zburzyć; w tym tekście Gérard Soufflet przedstawia tezę, że nic nie było dziełem przypadku oraz że nawet zwykły przedwojenny polski górnik nie miał w sobie nic z podporządkowanego robotnika…

Polacy w Powszechnej Konfederacji Pracy

Paweł KUBICA (1899-?) i Edward ŁABĘDŹ (1890-1953)

Dwoje zarządzających polskich sekcji związków zawodowych górników Powszechnej Konfederacji Pracy w Montceau przed wojną.

Wraz z przybyciem, w 1919 i 1920 roku, pierwszych kontyngentów Polaków, związek zawodowy górników z Montceau, dzięki pomocy tłumaczy zainicjował dialog, który miał na celu przekonanie świeżo zatrudnionych związkowców do zrezygnowania z uczestnictwa w powstrzymaniu strajku generalnego planowanego na maj 1920. Nowych członków było wielu, tworzyli oni polski ośrodek wewnątrz górniczej Powszechnej Konfederacji Pracy (fr. CGT).

Polacy zrzeszeni w związkach należeli w większości do CGT tzw. konfederalnej, podczas gdy w 1921r. tworzyła się komunistyczna, zjednoczona CGTU. Wielu jej robotników pochodziło z Westfalii, gdzie syndykalizm został dobrze przyjęty w obrębach instytucji, a reformistyczna praktyka CGT z Montceau nie posiadała cech mogących robotników zniechęcić. Wielu z nich działało również w PPS, Polskiej Partii Socjalistycznej, która była zarówno partią Józefa Piłsudskiego.

Mariusz Mathus, sekretarz związku górników CGT, z urzędnikami polskiego okręgu w Montceau, 13 stycznia 1935 (archiwum prywatne)

W tamtym czasie związki tworzyły się według położenia geograficznego, w obszarze danych dzielnic. Polaków, zaraz obok Francuzów, było często tak wielu, że najwygodniejszym rozwiązaniem – szczególnie ze względu na problemy językowe – okazało się zakładanie oddziałów polskich. Większość związków posiadało swój sztandar, który wznoszono na pokaz podczas defilad.

Sztandary te, długo przechowywane przez związek zawodowy górników, zostały niedawno powierzone Académie François Bourdon w Le Creusot. Pozostaną budzącymi emocje reliktami upamiętniającymi zaangażowanie naszych przodków.

(Źródło – związek górników CGT w Montceau)

Po Froncie Ludowym

1936 będzie rokiem podwójnej ewolucji; gigantyczny ruch społeczny doprowadził do połączenia CGT z komunistyczną, zjednoczoną CGTU. Wynikiem tego będzie podział obecnych obowiązków, od tej chwili sekretarzem polskiej sekcji Montceau-Centre zostanie komunista Kazimierz Siuciak.

Archiwa Chrześcijańskiej Konfederacji Francuskich Pracowników

1936 jest także rokiem, w którym Chrześcijańska Konfederacja Francuskich Pracowników nawiązuje współpracę z górnikami z Montceau; przyłączy się do niej silny kontyngent Polaków, powodowany pobudkami socjalizmu chrześcijańskiego lub niechęcią przyłączenia się komunistów do związku. Stanisław Rychlik znany przewodniczący komitetu polskich stowarzyszeń, będący członkiem CGT od 1924 r., będzie kontynuować tę tendencję, pociągając za sobą wielu Polaków z la Saule.

1939 – sprawa polska w centrum pozycji związkowej

Wiemy, że podpisanie paktu niemiecko-sowieckiego z 23 sierpnia 1939r. doprowadziło do rozwiązania partii komunistycznej i pokrewnych jej organizacji; wewnątrz zjednoczonej CGT bojownicy partyjni, którzy odmówili odcięcia się od sowieckiej polityki sojuszu z Hitlerem, w momencie przystąpienia Francji i Anglii do wojny, zostali wykluczeni i pozbawieni swoich mandatów.

Sam pakt, jak i jego konsekwencje dla Polski, która została natychmiast zaatakowana, a następnie rozerwana przez dwóch nowych sojuszników, wzbudził wśród związkowców szczególne emocje. Przedstawiamy poniżej rezolucję przyjętą w Montceau…

Wizjonerski ton jak i argumenty rezolucji nie noszą dziś nic ze swojego nadzwyczajnego charakteru, Związek Radziecki został rozwiązany i nikt nie neguje już udręk jego historii; W grudniowym wydaniu gazety związkowej „La Tribune” z 1939 ukazuje się głośny artykuł Mariusza Mathusa, jak i artykuł patriotyczny polskiego działacza Mariusza Jacka.

Radykalny język tych artykułów, jak i podejście stawiające znak równości między Hitlerem i Stalinem postrzegany był przez komunistów – represjonowanych zresztą przez policję – jako nie do zniesienia. Wywołało to trwałą nienawiść; niewątpliwie decyzja o zamordowaniu Mariusza Mathusa w 1943 ma swoje korzenie w nieustępliwej obronie, którą wystosował wobec Polski zaatakowanej w 1939 roku…

Link do oryginalnego artykułu w języku francuskim:

https://www.respol71.com/les-sections-polonaises-de-la-cgt

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s